Top 16 đặc sản Bắc Ninh ngon trứ danh nhất định phải thử & mua làm quà

Không chỉ được biết đến là cái nôi của dân ca Quan họ, Bắc Ninh còn khiến du khách lưu luyến bởi một nền ẩm thực mộc mạc nhưng tinh tế, gắn chặt với làng quê Kinh Bắc. Từ những món ăn dân dã xuất hiện trong mâm cỗ truyền thống đến các thức quà quê nổi tiếng khắp miền Bắc, đặc sản Bắc Ninh mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử và phong vị riêng không nơi nào trộn lẫn.

Nếu bạn đang băn khoăn Bắc Ninh có đặc sản gì, nên ăn món nào khi ghé thăm hoặc mua gì về làm quà, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn khám phá trọn vẹn những món ngon trứ danh nhất của vùng đất Kinh Bắc.

Vì sao đặc sản Bắc Ninh được nhiều du khách yêu thích?

Không ồn ào như ẩm thực phố thị, đặc sản Bắc Ninh chinh phục thực khách bằng sự dung dị, tinh tế và tính truyền thống cao. Mỗi món ăn đều gắn với một làng nghề, một câu chuyện văn hóa hay một dịp lễ quan trọng trong đời sống người dân địa phương.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh nằm gần Hà Nội, nguyên liệu phong phú từ đồng bằng Bắc Bộ, cách chế biến không cầu kỳ nhưng chú trọng hương vị nguyên bản. Chính điều này tạo nên nét riêng khiến các món ngon Bắc Ninh dễ ăn, dễ nhớ và dễ gây “thương”.

Top 16 đặc sản Bắc Ninh nổi tiếng nhất không thể bỏ lỡ

1. Bánh phu thê Đình Bảng - Biểu tượng ẩm thực Kinh Bắc

Khi nói đến đặc sản Bắc Ninh, không thể không nhắc ngay đến bánh phu thê Đình Bảng - món bánh truyền thống mang đậm văn hóa ẩm thực vùng Kinh Bắc. Bánh phu thê còn được gọi là “bánh xu xê”, thường xuất hiện trong các nghi lễ cưới hỏi, lễ tết hay đãi khách quý như biểu tượng của sự hòa hợp, thủy chung.

Điểm làm nên sự khác biệt của bánh phu thê Đình Bảng là lớp vỏ ngoài trong suốt, mềm mịn được làm từ bột năng hòa quyện với nước cốt dừa và đường phèn. Khi cắn một miếng, bạn sẽ cảm nhận được vị béo dịu của dừa, ngọt thanh của đường và chút dẻo dai vừa phải - tất cả hòa quyện tạo nên hương vị rất riêng mà không nơi nào trộn lẫn.

Bánh phu thê ngon nhất khi ăn ngay sau khi làm xong, khi lớp vỏ vẫn giữ được độ mềm mại tự nhiên. Du khách có thể dễ dàng bắt gặp món này ở các cửa hàng đặc sản Bắc Ninh, quán chè truyền thống hay những dịp lễ hội trong tỉnh.

2. Nem Bùi - Món ngon dân dã mà gây thương nhớ

Nem Bùi là một trong những món đặc sản Bắc Ninh giàu bản sắc nhất, đại diện cho hương vị dân dã vùng quê Kinh Bắc. Khác với nem chua hoặc nem rán phổ biến ở nhiều nơi, nem Bùi có cách chế biến và hương vị rất đặc trưng.

Nguyên liệu chính là thịt lợn tươi thái mỏng, trộn cùng bì và thính gạo rang. Điều làm nên sự khác biệt của nem Bùi nằm ở hương vị bùi béo tự nhiên, không gắt, không quá chua nhưng lại đọng lại vị thơm nồng của thịt và thính. Khi rán lên, nem có lớp ngoài giòn nhẹ, bên trong mềm, thơm, rất kích thích vị giác.

Nem Bùi thường được ăn kèm với lá sung, lá đinh lăng hoặc rau thơm, chấm cùng nước mắm pha cay nhẹ để cân bằng vị. Đây là món ngon dân dã mà cả người địa phương lẫn du khách đều dễ “ghiền” ngay từ lần thử đầu tiên.

3. Bánh tẻ làng Chờ - Món quà quê mộc mạc

Trong danh sách đặc sản Bắc Ninh, bánh tẻ làng Chờ là món quà quê mộc mạc nhưng tinh tế, phản ánh rõ nét ẩm thực đồng bằng Bắc Bộ. Làng Chờ (huyện Yên Phong) nổi tiếng từ lâu với loại bánh này, được làm từ gạo tẻ xay mịn, nhân thịt băm và mộc nhĩ, gói trong lá dong và hấp cho chín đều.

Bánh tẻ có lớp vỏ mềm, hơi dẻo và nhân đậm đà, rất thích hợp để ăn vào buổi sáng hoặc làm bữa nhẹ trong ngày. Khi ăn, vị ngọt tự nhiên của gạo kết hợp với chút béo của thịt và hương nấm mộc nhĩ tạo nên cảm giác rất “ấm áp”, rất quê mùa nhưng lại khó quên.

Du khách có thể tìm thấy bánh tẻ làng Chờ ở các chợ truyền thống, cửa hàng đặc sản Bắc Ninh hoặc ngay tại làng nghề mỗi dịp cuối tuần, trở thành lựa chọn quen thuộc khi muốn thưởng thức hương vị địa phương chân thực nhất.

4. Bánh khúc làng Diềm - Hương vị gắn liền Quan họ

Một trong những món đặc sản Bắc Ninh gắn chặt với văn hóa Quan họ chính là bánh khúc làng Diềm. Khác với bánh khúc phổ biến ở nhiều nơi, bánh khúc Diềm mang hương vị rất riêng: lớp vỏ xanh mướt từ lá rau khúc giã nhuyễn, nhân đậu xanh và thịt mỡ béo bùi, tất cả được gói chặt rồi hấp chín.

Bánh khúc có mùi thơm đặc trưng, vị ngọt nhẹ và hậu béo dịu, rất lý tưởng để ăn cùng với xôi hoặc nước chè nóng. Không chỉ là món ăn dân dã trong bữa cơm gia đình, bánh khúc còn thường xuất hiện trong các dịp lễ hội Quan họ, đem đến cảm giác vừa thân tình vừa trang trọng.

5. Gà Hồ - Tiến vua một thuở, niềm tự hào ẩm thực Kinh Bắc

Nhắc đến đặc sản Bắc Ninh mang giá trị lịch sử và văn hóa, gà Hồ là cái tên nổi bật hàng đầu. Đây là giống gà quý có nguồn gốc từ làng Lạc Thổ (thuộc huyện Thuận Thành), từng được chọn làm sản vật tiến vua nhờ ngoại hình đẹp và chất lượng thịt vượt trội.

Gà Hồ có thân hình lớn, dáng oai vệ, lông mượt, chân cao và chắc. Thịt gà săn, ngọt tự nhiên, ít mỡ, khi chế biến không bị bở hay khô. Người Bắc Ninh thường chế biến gà Hồ theo những cách đơn giản nhất như luộc, hấp lá chanh để giữ trọn hương vị nguyên bản.

Ngày nay, gà Hồ không còn phổ biến đại trà mà thường xuất hiện trong các dịp lễ lớn, mâm cỗ truyền thống hoặc sự kiện quan trọng. Với du khách, thưởng thức gà Hồ không chỉ là ăn ngon mà còn là trải nghiệm một phần tinh hoa ẩm thực Kinh Bắc xưa.

6. Cháo cá Tích Nghi - Món ăn bình dị mà tinh tế

Giữa danh sách những đặc sản Bắc Ninh đậm chất làng quê, cháo cá Tích Nghi mang đến cảm giác gần gũi, nhẹ nhàng nhưng rất “ghi điểm” với người từng thưởng thức. Món ăn này gắn liền với làng Tích Nghi (huyện Tiên Du), nổi tiếng nhờ cách nấu khéo léo và hương vị thanh tao.

Cháo được nấu từ gạo tẻ xay vỡ, ninh kỹ cho sánh mịn, kết hợp với cá tươi (thường là cá rô hoặc cá trắm) được làm sạch, lọc xương cẩn thận. Điểm đặc biệt là cá không bị tanh, thịt ngọt và chắc, hòa quyện cùng vị cháo mềm mượt, thơm nhẹ mùi hành thì là.

Cháo cá Tích Nghi thường được ăn nóng, thích hợp cho bữa sáng hoặc bữa nhẹ trong ngày. Đây là món ăn bình dị nhưng thể hiện rõ sự tinh tế trong ẩm thực Bắc Ninh - nơi cái ngon đến từ sự giản đơn và chỉn chu.

7. Bánh đa Kế - Đặc sản làm quà nổi tiếng

Nếu bạn đang tìm đặc sản Bắc Ninh mua về làm quà, bánh đa Kế chắc chắn là lựa chọn không thể bỏ qua. Bánh có nguồn gốc từ làng Kế (thành phố Bắc Ninh), nổi tiếng từ lâu nhờ hương vị thơm bùi rất riêng.

Bánh đa Kế được làm từ gạo ngon, vừng (mè) và lạc, tráng mỏng rồi phơi khô tự nhiên. Khi nướng lên, bánh phồng giòn, dậy mùi thơm của gạo rang quyện cùng vị béo bùi của vừng lạc, ăn càng nhai càng ngọt.

Ưu điểm lớn của bánh đa Kế là dễ bảo quản, tiện mang đi xa, phù hợp làm quà biếu sau chuyến du lịch. Chỉ cần nướng nhẹ trên than hồng hoặc bếp gas, bạn đã có ngay món ăn vặt đậm chất Kinh Bắc, giản dị mà khó quên.

8. Tương Đình Tổ - Gia vị truyền thống Kinh Bắc

Trong kho tàng đặc sản Bắc Ninh, tương Đình Tổ là đại diện tiêu biểu cho văn hóa ẩm thực lâu đời của vùng đất này. Tương có nguồn gốc từ làng Đình Tổ (Thuận Thành), nơi vẫn còn lưu giữ phương pháp làm tương thủ công truyền thống.

Tương Đình Tổ được ủ từ đỗ tương, gạo nếp và muối, trải qua quá trình lên men tự nhiên kéo dài nhiều tháng. Thành phẩm có màu nâu sánh, mùi thơm dịu, vị ngọt hậu và không quá mặn. Đây là loại gia vị quen thuộc trong bữa cơm người Bắc Ninh, thường dùng để chấm rau luộc, cà muối, đậu phụ hoặc kho cá, kho thịt.

Không cầu kỳ nhưng đậm đà, tương Đình Tổ phản ánh rõ triết lý ẩm thực Kinh Bắc: mộc mạc, chậm rãi và tôn trọng hương vị nguyên bản. Với du khách yêu ẩm thực truyền thống, đây là món đặc sản rất đáng thử và mua về sử dụng lâu dài.

9. Bánh tro - Món bánh dân gian ngày hè của người Bắc Ninh

Trong danh sách đặc sản Bắc Ninh mang đậm dấu ấn dân gian, bánh tro (còn gọi là bánh gio) là món bánh quen thuộc với nhiều thế hệ người Kinh Bắc, đặc biệt vào những ngày hè oi ả hoặc dịp Tết Đoan Ngọ.

Bánh được làm từ gạo nếp ngon ngâm nước tro lấy từ rơm rạ hoặc vỏ cây, sau đó gói bằng lá dong hoặc lá chuối rồi luộc chín. Khi chín, bánh có màu vàng hổ phách trong veo, kết cấu mềm dẻo, vị thanh mát, dễ ăn và không gây ngấy.

Người Bắc Ninh thường ăn bánh tro chấm mật mía hoặc đường kính để tăng vị ngọt dịu. Đây không chỉ là món ăn giải nhiệt mà còn gắn liền với ký ức tuổi thơ và nếp sinh hoạt truyền thống của làng quê Kinh Bắc.

10. Canh cua đồng rau rút - Hương vị làng quê Kinh Bắc mộc mạc

Nếu phải chọn một món ăn thể hiện rõ nhất tinh thần ẩm thực Bắc Ninh, thì canh cua đồng rau rút chính là đại diện tiêu biểu. Món ăn này xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm gia đình người Kinh Bắc, đặc biệt vào mùa hè.

Canh được nấu từ cua đồng tươi, giã nhuyễn, lọc lấy nước rồi đun cho đóng gạch, kết hợp với rau rút non xanh mướt. Vị ngọt thanh của cua, hương thơm nhẹ của rau rút và chút béo tự nhiên từ gạch cua tạo nên một bát canh giản dị mà tinh tế.

Không cầu kỳ trong cách nấu, canh cua đồng rau rút chinh phục người ăn bằng sự hài hòa và cảm giác “ăn là thấy quê”. Đây là món ăn rất khó tìm trong nhà hàng du lịch, nhưng lại là ký ức không thể thiếu của người Bắc Ninh xa quê.

11. Bánh đúc riêu cua - Món ngon khó tìm của ẩm thực Bắc Ninh

So với bánh đúc thông thường, bánh đúc riêu cua là biến tấu đặc biệt, ít phổ biến và ngày càng hiếm gặp trong đời sống hiện đại, nhưng lại là một đặc sản Bắc Ninh mang giá trị ẩm thực cao.

Bánh đúc được làm từ bột gạo xay mịn, hấp chín cho mềm mượt, sau đó chan nước riêu cua nấu đậm đà, thêm hành phi, mộc nhĩ và đôi khi là rau sống ăn kèm. Điểm đặc biệt nằm ở sự kết hợp giữa vị mát, dẻo của bánh đúc và vị ngọt béo, thơm nhẹ của riêu cua.

Món ăn này thường chỉ xuất hiện trong các chợ quê hoặc do người dân địa phương tự nấu. Với du khách yêu khám phá ẩm thực bản địa, bánh đúc riêu cua là trải nghiệm rất đáng giá, bởi không dễ tìm thấy ở nơi khác ngoài Bắc Ninh.

12. Chè kho - Món ngọt truyền thống trong ngày lễ Kinh Bắc

Khép lại danh sách đặc sản Bắc Ninh là chè kho - món ngọt truyền thống không thể thiếu trong các dịp lễ Tết, cưới hỏi hay giỗ chạp của người Kinh Bắc.

Chè kho được nấu từ đậu xanh đãi vỏ, đồ chín rồi xay nhuyễn, sên cùng đường cho đến khi dẻo mịn, sau đó ép khuôn, rắc thêm vừng rang lên trên. Chè có vị ngọt vừa, bùi thơm, ăn chắc miếng nhưng không khô, thể hiện sự khéo léo và tỉ mỉ trong ẩm thực truyền thống.

Không chỉ là món tráng miệng, chè kho còn mang ý nghĩa tượng trưng cho sự đủ đầy, sung túc. Ngày nay, nhiều gia đình vẫn giữ thói quen làm chè kho mỗi dịp lễ lớn như một cách gìn giữ nét văn hóa ẩm thực Bắc Ninh xưa.

13. Bánh dày làng Đình Tổ - Món bánh cổ truyền gắn với lễ nghi Kinh Bắc

Nhắc đến làng Đình Tổ (Thuận Thành, Bắc Ninh), người địa phương không chỉ tự hào về truyền thống hiếu học mà còn gìn giữ một loại bánh mang ý nghĩa nghi lễ sâu sắc: bánh dày làng Đình Tổ. Khác với bánh dày phổ biến ở nhiều vùng miền, bánh dày nơi đây có kích thước nhỏ nhắn, mặt bánh mịn, dẻo nhưng không dính, được giã hoàn toàn thủ công từ nếp cái hoa vàng.

Điểm đặc biệt của bánh dày Đình Tổ nằm ở tinh thần “ăn lễ” hơn là ăn chơi. Bánh thường không làm để bán đại trà mà xuất hiện trong các dịp trọng đại như lễ đình, giỗ tổ, cưới hỏi, dâng cúng tổ tiên. Nhân bánh (nếu có) chỉ là đỗ xanh đồ chín, giã nhuyễn, sên rất nhạt để giữ trọn vị thanh của gạo nếp.

Không cầu kỳ về hương vị, bánh dày làng Đình Tổ chinh phục người ăn bằng độ dẻo tinh tế, vị nếp thuần khiết và chiều sâu văn hóa. Đây là một trong những đặc sản Bắc Ninh mang giá trị biểu tượng, nhưng lại rất ít xuất hiện trên các tuyến du lịch phổ thông.

14. Bún cá rô đồng Từ Sơn - Phiên bản rất riêng của Bắc Ninh

Giữa vô vàn biến thể bún cá miền Bắc, bún cá rô đồng Từ Sơn vẫn giữ cho mình một vị trí riêng nhờ sự mộc mạc và cách nấu đậm chất đồng quê. Cá rô được chọn phải là cá rô đồng tự nhiên, thân nhỏ, chắc thịt. Cá sau khi làm sạch sẽ được luộc chín, gỡ thịt, phần xương đem giã nhuyễn để lọc lấy nước dùng.

Nước bún cá rô Từ Sơn có màu trong, vị ngọt thanh tự nhiên, không dùng xương ống hay gia vị mạnh. Thịt cá được chiên vàng hoặc rim nhẹ cho săn, khi ăn thả vào bát bún nóng, thêm chút hành hoa, thì là và rau cải.

Món ăn này thường được người dân địa phương dùng vào buổi sáng hoặc trưa, mang đúng tinh thần ẩm thực Bắc Ninh: nhẹ nhàng, tinh tế, không phô trương. Dù là món ăn quen thuộc với người Từ Sơn, bún cá rô đồng lại hiếm khi xuất hiện trong các danh sách đặc sản du lịch, khiến nhiều du khách bỏ lỡ một hương vị rất “thật” của Kinh Bắc.

15. Thịt chuột đồng chế biến truyền thống - Đặc sản mùa gặt của làng quê Bắc Ninh

Với người dân thành thị, thịt chuột đồng có thể là món ăn gây tò mò, nhưng ở nhiều vùng nông thôn Bắc Ninh, đây lại là đặc sản theo mùa, gắn liền với những cánh đồng lúa chín. Chuột đồng sinh sống hoàn toàn ngoài ruộng, ăn lúa và ngũ cốc, khác hẳn với chuột cống hay chuột nhà.

Chuột được bắt vào mùa gặt, làm sạch, thui rơm cho vàng da rồi chế biến thành nhiều món như chuột nướng, chuột xào sả ớt, chuột giả cầy. Thịt chuột đồng có thớ thịt săn, ngọt và thơm, khi nướng lên dậy mùi rất đặc trưng.

Đây là món ăn chỉ tồn tại trong đời sống bản địa, không phục vụ du lịch, không bán trong nhà hàng. Chính vì vậy, thịt chuột đồng trở thành một nét ẩm thực dân gian hiếm gặp, phản ánh rõ lối sống nông nghiệp và thói quen ăn uống của người Bắc Ninh xưa.

16. Canh rau sắn nấu tép - Món ăn dân dã hiếm gặp của Kinh Bắc

Trong kho tàng đặc sản Bắc Ninh, canh rau sắn nấu tép là món ăn mang nhiều giá trị ký ức hơn là giá trị thương mại. Rau sắn được chọn là lá non, sau khi hái sẽ được vò kỹ, phơi hoặc muối nhẹ để loại bỏ độc tố, rồi đem nấu cùng tép đồng giã nhuyễn.

Bát canh hoàn thiện có vị chua nhẹ, bùi, mát, nước canh sánh tự nhiên từ tép, rất dễ ăn trong những ngày hè. Đây từng là món ăn phổ biến trong những giai đoạn khó khăn, khi người dân tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có từ đồng ruộng.

Ngày nay, canh rau sắn nấu tép hầu như chỉ còn xuất hiện trong các gia đình lớn tuổi ở vùng quê Bắc Ninh, rất hiếm thấy trong quán xá. Tuy giản dị, nhưng món canh này thể hiện rõ nét ẩm thực Kinh Bắc: tiết chế, tinh tế và gắn bó sâu sắc với thiên nhiên.

Gợi ý đặc sản Bắc Ninh mua về làm quà

Không chỉ hấp dẫn bởi những món ăn dân dã tại chỗ, đặc sản Bắc Ninh còn ghi điểm với du khách nhờ nhiều lựa chọn quà tặng mang đậm dấu ấn Kinh Bắc. Những món quà này thường có ưu điểm dễ bảo quản, đóng gói gọn nhẹ, hương vị truyền thống và gắn liền với văn hóa vùng đất Quan họ.

1. Bánh phu thê Đình Bảng - Món quà cưới hỏi & lễ nghĩa

Trong danh sách quà tặng đặc sản Bắc Ninh, bánh phu thê Đình Bảng gần như là lựa chọn đầu tiên được nhắc đến. Bánh có lớp vỏ dẻo trong từ bột nếp, nhân đậu xanh sên dừa, gói trong lá dong hoặc hộp vuông truyền thống. Không chỉ ngon, bánh phu thê còn mang ý nghĩa gắn kết, thủy chung, rất phù hợp làm quà biếu gia đình, người lớn tuổi hoặc dùng trong các dịp lễ.

2. Bánh đa Kế - Đặc sản khô dễ mang đi xa

Nếu cần một món quà dễ vận chuyển, bảo quản lâu, bánh đa Kế là lựa chọn lý tưởng. Bánh được làm từ gạo, vừng, lạc, có độ giòn và mùi thơm đặc trưng khi nướng. Du khách thường mua bánh đa Kế về làm quà vì giá hợp lý, phù hợp nhiều đối tượng và có thể dùng kèm các bữa ăn gia đình.

3. Tương Đình Tổ - Quà tặng mang hương vị làng quê

Tương Đình Tổ không chỉ là gia vị quen thuộc trong bữa cơm người Bắc Ninh mà còn là món quà mang giá trị văn hóa. Tương được làm từ đỗ tương, gạo nếp và muối, ủ theo phương pháp truyền thống. Khi đóng chai hoặc chum nhỏ, tương Đình Tổ rất thích hợp làm quà cho những ai yêu ẩm thực Bắc Bộ, đặc biệt là người lớn tuổi.

4. Chè kho - Món quà ngọt truyền thống

Với những ai thích đồ ngọt, chè kho Bắc Ninh là món quà mang hương vị rất riêng. Chè được nấu từ đỗ xanh xay nhuyễn, sên kỹ với đường, có độ mịn, dẻo và vị ngọt vừa. Đây là món thường xuất hiện trong dịp lễ, Tết, giỗ chạp, nên khi mang về làm quà cũng mang theo không khí sum vầy của làng quê Kinh Bắc.

5. Bánh tẻ làng Chờ (đóng gói) - Quà quê mộc mạc

Ngày nay, bánh tẻ làng Chờ đã được nhiều cơ sở sản xuất đóng gói hút chân không, giúp du khách dễ dàng mua về làm quà. Bánh có vị dẻo của bột gạo, nhân thịt mộc nhĩ vừa miệng, thích hợp làm quà cho bạn bè, đồng nghiệp muốn trải nghiệm ẩm thực Bắc Ninh nguyên bản.

6. Sản phẩm thủ công & quà lưu niệm Quan họ

Ngoài ẩm thực, du khách còn có thể chọn nón quai thao thu nhỏ, tranh dân gian Đông Hồ, đồ lưu niệm in hình Quan họ như một dạng quà tặng tinh thần. Những món quà này không chỉ mang tính trang trí mà còn giúp người nhận hiểu thêm về văn hóa Kinh Bắc - cái nôi của dân ca Quan họ.

Ẩm thực Kinh Bắc không phô trương nhưng đủ sâu để khiến người ta nhớ lâu. Mỗi món đặc sản Bắc Ninh là một lát cắt văn hóa, phản ánh nếp sống, tập quán và tinh thần của vùng đất Quan họ. Nếu có dịp ghé thăm Bắc Ninh, đừng chỉ nghe làn điệu dân ca mượt mà, mà hãy dành thời gian thưởng thức những món ngon trứ danh - để hành trình của bạn trọn vẹn cả hương lẫn vị.

MƯỜNG THANH HOSPITALITY

• Hotline: 1900 1833
• Fanpage: https://www.facebook.com/fan.muongthanh/
• Website: https://muongthanh.com/
• Booking: https://booking.muongthanh.com/
• Nhà Mường: https://nhamuong.com